Slecht weer aan de Algarve – wat dan?

Je boekte de Algarve voor de zon, je werd wakker in het grijs, en de boottocht die je had gepland staat op losse schroeven. Voordat je de dag afschrijft: regen gedraagt zich hier anders dan thuis, en deze regio heeft een achterland waar de meeste bezoekers twee weken lang langs rijden zonder het op te merken.

Eerst de cijfers

De langjarige gemiddelden voor Faro – het dichtstbijzijnde station met een betrouwbare reeks; Portimão ligt zo’n 60 kilometer westelijker – komen uit op ongeveer 450 mm neerslag per jaar, zeer ongelijk verdeeld.

December is de natste maand met rond 90 mm, verdeeld over ongeveer zeven dagen met minstens één millimeter regen. Januari, februari en maart liggen elk tussen 40 en 50 mm, over vijf of zes van zulke dagen. Juli is de droogste maand van de kalender: gemiddeld minder dan één millimeter, en een dag met zoveel regen komt maar ongeveer eens in de vijf julimaanden voor. Dat zijn de officiële normalen van de Portugese weerdienst IPMA voor 1991–2020. Faro komt op zo’n 3.000 zonuren per jaar; neem dat als orde van grootte en niet als belofte.

In de praktijk betekent dat: wie hier in juli of augustus is, verliest zelden een hele dag – meestal is het ochtendbewolking die optrekt. Wie tussen november en februari komt, voor die hoort een natte dag bij de reis en kun je hem beter inplannen dan betreuren.

Wat er werkelijk wordt afgelast

Niet wat je zou denken. Regen alleen schrapt zelden een boottocht – deining wel.

Begeleide kajak- en suptochten vallen als eerste uit, omdat ze een kalme zee nodig hebben om vlak bij de kliffen veilig te zijn. Kleine RIB-speedboten volgen. Catamarans varen het langst door bij grensgevallen, omdat hun breedte ze stabiel houdt. Een wolkeloze dag met twee meter Atlantische deining last meer tochten af dan een grijze motregendag met vlak water.

Wordt je tocht door de aanbieder afgelast, dan krijg je normaal gesproken een nieuwe datum of je geld terug. Heb je er simpelweg geen zin in omdat het grijs is, dan is dat geen annulering maar een no-show – lees de voorwaarden. De meeste aanbieders aan deze kust staan kosteloos annuleren toe tot 24 uur voor vertrek, en dat is het venster dat telt.

Portimão’s eigen slechtweeradres

Het Museu de Portimão is het weerbestendigste doel van de stad – en een werkelijk goed museum, geen tijdverdrijf. Het zit in de voormalige sardineconservenfabriek Feu aan de oever van de Arade, in de Rua D. Carlos I, een paar minuten van de aanlegsteigers. Het gebouw is grotendeels gelaten zoals het was: de productielijnen, de sorteertafels, de ruimte waar de vissen werden onthoofd. Portimão heeft het grootste deel van de twintigste eeuw sardines ingeblikt, en dat is de industrie die de stad heeft gebouwd waar je nu in staat. Binnen, één tot twee uur, en daarna zie je de jachthaven buiten met andere ogen. Controleer vooraf de dag: op maandag en op feestdagen is het museum dicht, op dinsdag gaat het pas ’s middags open, en in augustus is het ’s middags en ’s avonds open in plaats van ’s ochtends.

Silves, de stad die de kust vergat

Vijfentwintig minuten landinwaarts vanaf Portimão ligt Silves, ooit de hoofdstad van de Moorse Algarve, nu een stil stadje van rode zandsteen op een heuvel. Het kasteel is een van de best bewaarde van Zuid-Portugal, met muren die teruggaan tot de Moorse tijd; het archeologisch museum in de oude stad eronder is gebouwd rond een put-cisterne uit de islamitische tijd en toont vondsten die ruim voor de Romeinse tijd beginnen.

Wees op één punt eerlijk tegen jezelf: het kasteel is grotendeels in de open lucht. Bij zware regen loop je de muren in een regenjas – of niet. Combineer het met het museum, dat volledig overdekt is, en met een lange lunch. Dit is een stadje waar twee uur aan tafel een legitieme bezigheid is. Twee tot vier uur volstaat voor Silves, wat het de ideale halve dag maakt wanneer de kust grijs is.

Wijn, en dat is helemaal binnen

De wijngoederen van de Algarve liggen geconcentreerd in de heuvels tussen Silves, Lagoa en Loulé, en proefruimtes kan het weer niets schelen. Quinta dos Vales, tussen Portimão en Lagoa, is vanaf de kust het makkelijkst te bereiken en schenkt een serieus assortiment.

De adder onder het gras is de voor de hand liggende: iemand moet terugrijden. Een proeverij is minimaal drie of vier wijnen, en de Portugese alcohollimieten zijn streng. Is wijn je regenplan, boek dan een tour inclusief vervoer – dit is de ene activiteit waarbij de georganiseerde versie duidelijk beter is dan het zelf doen.

Monchique en het argument van het eten

Achter Portimão rijzen de bergen van Monchique op, en Caldas de Monchique is sinds de Romeinse tijd een thermaalbad. Fóia is met 902 meter het hoogste punt van de Algarve.

De eerlijke versie: op een werkelijk slechte dag zit Fóia in de wolk en zie je helemaal niets. Rijd er niet heen voor het uitzicht. Rijd er heen voor het eten – bergrestaurants met een haardvuur, zwart varken, gerookte ham, lang gestoofde stoofpotten, zwaar brood en medronho, de lokale aardbeiboomjenever. Breekt de wolk op de terugweg open, beschouw het als een toegift.

Wat natter is dan het klinkt

Sommige standaardtips voor de Algarve overleven het contact met echte regen niet, en dat mag gezegd worden.

Jeepsafari’s zijn op een grijze, droge dag een goede manier om het achterland te zien. Bij aanhoudende regen zijn ze geen goed idee – vraag vooraf aan de aanbieder of de tocht dan wel doorgaat.

Waterparken en Zoomarine zijn openluchtattracties. Een natte dag is de verkeerde dag, niet de juiste, wat de “wat te doen bij regen”-lijstjes ook beweren.

De kustwandelingen – ook het pad van de zeven hangende valleien – worden glad kalksteen boven een afgrond. Bewaar ze.

Wat binnen wél werkt

Een pottenbakkersworkshop, en die zijn er meerdere rond Porches en Silves. Een cataplana-kookcursus die eindigt met de lunch. Een fado-avond, die per definitie binnen is en op een donkere avond beter werkt dan op een lauwe. De regionale trein van Lagos via Portimão, Silves en Tunes richting Faro – oud, traag, goedkoop en volkomen droog, en een serieuze manier om het achterland te zien zonder auto.

Eén planningstip

Musea loop je binnen. Workshops, wijntours en kookcursussen moeten meestal geboekt worden, vaak een dag vooruit. Wat betekent: het regenplan dat je op de regendag bij het ontbijt maakt, komt doorgaans te laat.

Ben je hier in de winter, boek dan vroeg in de reis één flexibel binnending en houd het achter de hand als regenkaart. Ben je hier in de zomer, doe dan het omgekeerde: boek de boot voor de eerste vrije ochtend, omdat de kansen overweldigend in je voordeel zijn – en houd het museum achter de hand voor die ene grijze middag die je waarschijnlijk niet nodig hebt.