Zeeziek op de boottocht – als het je kind treft

Een volwassene merkt dat hij zich niet lekker voelt en zegt dat. Een kind merkt alleen dat er iets niet klopt – en heeft daar geen woord voor. Daarom komt zeeziekte bij kinderen voor ouders bijna altijd als verrassing, ook al had het zich tien minuten eerder al aangekondigd.

Wie de signalen kent, kan meestal nog iets doen, zolang het alleen nog onaangenaam is. Daarna helpt alleen nog aankomen.

De signalen, voordat er iets gebeurt

Let minder op wat je kind zegt dan op wat het ophoudt te doen.

Het wordt stil. Het duidelijkste signaal dat er is. Een kind dat net nog bij elke golf gilde van plezier en dat plotseling alleen nog maar zit, is zelden “moe”.

Of het tegenovergestelde: zeurderig, klaaglijk, wil op de arm. Bij kleintjes uit misselijkheid zich vaak als een slecht humeur zonder duidelijke aanleiding.

Geeuwen, een bleek gezicht, koude of vochtige huid. Ook vaak: het wil niets meer drinken, ook al is het warm.

Het hoofd zakt tegen de schouder of in het kussen. Ogen dicht, blik weg van de horizon – precies de houding die het erger maakt.

Tussen ongeveer twee en twaalf jaar is de gevoeligheid het hoogst; daarna neemt ze vaak vanzelf af. Bij baby’s wordt ze nauwelijks waargenomen. Dat verandert niets aan het feit dat aanbieders voor heel jonge kinderen eigen leeftijdsgrenzen hanteren – die staan op de betreffende boekingspagina en verschillen van boot tot boot.

Het moment waarop het begint

Vanuit Portimão is dit moment bijna op de minuut te voorspellen. De tocht begint op de Arade, tussen de twee havenhoofden – hier is het water spiegelglad, en iedereen aan boord denkt dat dat zo blijft.

Achter de havenmond houdt dat abrupt op. Daar ligt de open Atlantische Oceaan, en die heeft ook bij een blauwe hemel een deining die je vanaf het strand niet ziet. Het daaropvolgende traject oostwaarts langs de steile kust richting Benagil verloopt zonder enige beschutte baai – open water, tot de eerste grot is bereikt.

In de praktijk betekent dat: zet je kind al op de rivier goed neer, niet pas buiten. Als de eerste golf komt, is de rustige plek al bezet.

Waar aan boord de rustigste plek is

Midscheeps, aan de buitenkant, met uitzicht naar voren. In het midden van de boot is de op- en neergaande beweging het kleinst, bij de boeg het grootst – precies waar kinderen het liefst willen zitten.

Belangrijker dan de plek is de kijkrichting. De horizon moet zichtbaar blijven. Alles wat de blik naar beneden en naar binnen trekt – telefoon, zoekplaatjesboek, in de rugzak rommelen, in de schaduw onder dek zitten – verergert het probleem. Het helpt kinderen als je ze een taak op de horizon geeft: dolfijnen tellen, de volgende baai zoeken, naar de kliffen kijken.

Achterin naast de motor hoort geen gevoelig kind. Uitlaatgassen en misselijkheid gaan slecht samen.

Welke boot hoe sterk schommelt

Dat is de keuze die het meest uitmaakt – en die valt bij het boeken, niet aan boord.

Catamaran – het rustigst. Twee rompen, weinig slagzij, veel ruimte om rond te lopen. De catamarantochten beginnen vanaf ongeveer 18 €. Het addertje: hij vaart niet de Benagil-grot in.

Piratenschip – rustig door massa, maar lang. Een grotere romp rolt langzamer. De piratenschiptocht vanuit Portimão duurt echter 2,5 uur – voor een gevoelig kind nogal wat.

Zeilboot – rustig, maar schuin. Onder zeil stabiliseert het doek de boot, maar daardoor ligt hij voortdurend schuin, en de tochten duren langer. Vanaf 19 €.

Speedboot en RIB – het onrustigst. Ze springen over de golven. Sommige kinderen vinden dat juist geweldig en blijven vrolijk, andere worden er gegarandeerd misselijk van. Als je het niet weet, is de 1,5 uur durende tocht voor ongeveer 12 € een te overzien risico – een tocht van 4 uur niet.

Tijdstip en wat er daarvoor op het bord komt

’s Ochtends is de Atlantische Oceaan hier meestal duidelijk rustiger dan ’s middags, wanneer de noordwestenwind aanwakkert. Bij de zonsondergangstochten ’s avonds bedaart de zee vaak weer, de kortste duurt 75 minuten. Het uitgebreide deel over wind, golven en tijdstip staat in het artikel voor volwassenen en geldt voor kinderen net zo goed.

Over het ontbijt daarvoor valt alleen ervaring te melden, geen advies te geven: helemaal nuchter aan boord gaan is ervaringsgemiddeld ongunstig, uitbundig en vet ook. Iets lichts en genoeg water is wat de meeste gezinnen doen.

Middelen tegen reisziekte: vooraf vragen, niet hier lezen

Er bestaan middelen tegen reisziekte. Of een daarvan geschikt is voor je kind op zijn leeftijd, kan en mag hier niemand beantwoorden – veel van wat volwassenen nemen, is voor kinderen niet toegestaan, en de geschiktheid hangt af van de leeftijd.

Bespreek dit vóór de reis met je apotheek of jullie kinderarts, niet de avond voor de tocht en al helemaal niet op de steiger. We noemen hier bewust geen middel, geen werkzame stof en geen huismiddeltje.

Als het toch gebeurt

Op een grottentocht is er geen tussenstop. Omkeren betekent dat alle anderen hun tocht kwijtraken – dat doet geen enkele bemanning, en dat zul jij ook niet willen vragen.

Wat aan boord meestal helpt: naar buiten, frisse lucht, midscheeps, blik naar de horizon, jas uit, water in kleine slokjes. De meeste bemanningen hebben zakjes aan boord, vragen kost niets – en ze vinden het niet gênant, ze zien het elke week. Daarna liever niet meteen weer gaan zitten en op de telefoon kijken. Meestal knapt het kind ineens op zodra de boot weer op de rivier is.

Wanneer je de tocht beter kunt laten

Als je kind in de auto op bergwegen al regelmatig misselijk wordt, is een lange tocht op open zee geen goed idee – in elk geval niet als eerste keer. Kies dan liever: een korte tocht in de ochtend, een rustige boot, en als het goed gaat, meer op een andere dag.

En als jullie er zeker van willen zijn dat je op elk moment kunt afbreken: dat kan alleen op een privétocht vanaf ongeveer 120 €, omdat er dan niemand anders aan boord is voor wie jullie het uitje verkorten. Voor de gewone weg naar de Benagil-grot geldt de eenvoudigere regel: kort boeken, vroeg varen, midscheeps zitten.